Hürmüz Boğazı kapandı, dünya “tasarruf” moduna geçti

Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma, küresel enerji, ticaret ve finans alanlarında baskıyı artırarak etkilerini hızla gösteriyor. Bu durum karşısında hükümetler, enerji tüketimini azaltmaya yönelik adımlar atarak evden çalışmaya izin verme, araç kullanımını kısıtlama gibi yeni ekonomi paketleri hazırladı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Orta Doğu’daki gerilimin küresel petrol arzında tarihin en büyük kesintilerinden birine neden olduğunu belirterek petrol tüketimini azaltacak radikal eylem planları çağrısında bulundu. IEA, Orta Doğu’daki askeri çatışmaların eşi benzeri görülmemiş bir küresel enerji krizine yol açtığını vurgulayarak, yakıt tüketimini azaltmak için uzaktan çalışma modeline geçilmesini ve otoyollardaki hız limitlerinin en az 10 kilometre düşürülmesini önerdi.

Vietnam Endüstri ve Ticaret Bakanlığı, Orta Doğu’daki gerilimin yakıt tedarikinde yarattığı baskı nedeniyle vatandaşlara evden çalışma ve toplu taşıma kullanma, iş yerlerine de uzaktan çalışma geçiş çağrısı yaptı. Nepal, devlet daireleri ve eğitim kurumlarında haftalık tatili cumartesi ve pazar günlerini kapsayacak şekilde iki güne çıkardığını duyururken, Güney Kore petrol tüketimi açısından ilk 50’de yer alan şirketlerden enerji tasarrufu planları hazırlamalarını istedi ve hedeflere ulaşan firmalara teşvikler sunacağını açıkladı.

Güney Kore Parlamentosu, Orta Doğu’daki gerilimin ekonomik etkilerini hafifletmek amacıyla 26,2 trilyon won (17,7 milyar dolar) ek bütçe tasarısını onayladı. Tayland, tasarruf amaçlı olarak devlet kurumlarındaki çalışanlara evden çalışma talimatı verirken, Başbakan Anutin Charnvirakul özel sektörün de evden çalışma düzenlemesini benimsemesini istedi. Malezya da Orta Doğu’daki gerilimin küresel enerji krizine neden olduğunu belirterek devlet kurumlarındaki çalışanların uzaktan çalışma düzenine geçeceğini duyurdu.

İrlanda’daki Trinity College Dublin’den Örgütsel Davranış Profesörü Wladislaw Rivkin konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, bazı ülkelerin enerji krizine karşı aldığı önlemlerin salgın döneminde uygulananlarla benzerlik gösterdiğini belirtti. Rivkin, uzaktan çalışmanın işe gidip gelme sıklığını azaltarak enerji tüketimini ve yakıt sarfiyatını düşürdüğünü vurguladı. Ancak, bu önlemlerin etkisinin ulaşım yöntemlerine bağlı olarak değişebileceğini ve krizin uzun vadeli yakıt maliyetlerini artırması durumunda insanların ulaşım alışkanlıklarını etkileyebileceğini belirtti.

Rivkin, enerji krizinin yeni önlemleri gündeme getirip getirmeyeceğini belirlemek için henüz erken olduğunu söyleyerek, krizin ekonomik boyutunun hükümetler yerine tüketiciler tarafından şekillendirileceğini ifade etti. Bu bağlamda, yaygın sokağa çıkma yasakları ve seyahat kısıtlamalarının beklendiğini düşünmediğini belirten Rivkin, krizin daha çok yakıt tüketimi üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekti.